Czcionka: A A A
Szukaj:
KSZTAŁCENIE NA ODLEGŁOŚĆ

KILKA SŁÓW O...
Pierwsze modele nauczania na odległość w formie korespondencyjnej powstały na rozległych terenach Australii, USA i Kanady, gdzie duże odległości były przeszkodą w częstych kontaktach nauczyciela z uczniami. Ta forma edukacji traktowana była jednak jako konieczność, a nie jako ciekawa alternatywa tradycyjnego model kształcenia.

W Australii pierwsze praktyki kształcenia na odległość w formie korespondencyjnej miały miejsce w 1897 roku. Były to jednak doświadczenia z kształceniem na poziomie szkolnictwa średniego. Jednak już w 1911 roku w Australii przygotowano pierwszy uniwersytecki kurs w formie niestacjonarnej. W prawie tym samym czasie w roku 1910 w Stanach Zjednoczonych powstawały pierwsze filmy instruktażowe. A w roku 1913 Thomas Edison pod wpływem pojawienia się materiałów filmowych przedstawił następującą tezę „Nasz system nauczania zmieni się całkowicie w ciągu następnych 10 lat”. Niestety tak duży zwrot w formie przekazywania wiedzy nie nastąpił, ale już w 1920 roku wiele dodatkowych materiałów wykorzystywało formę slajdów i zmieniających się obrazów 1.

Pierwsze kursy za pośrednictwem radia zostały udostępnione już w 1925 roku przez Uniwersytet Iowa, a w 1940 roku powstała pierwsza telewizja edukacyjna. Większe znaczenie mediów audio wideo zostało zauważone przez dydaktyków wraz ze skonstruowaniem pierwszych komputerów. W 1950 roku Uniwersytet Standford przy współpracy z IBM przygotował pierwsze komputerowe programy edukacyjne dla szkół podstawowych. W dalszej konsekwencji zaczęto szerzej stosować sposoby kształcenia na odległość i w rezultacie powstały w Europie tzw. uniwersytety otwarte, takie jak: Open University w Wielkiej Brytanii (1972) czy FernUniversitat w Niemczech (1974). Dalszy bardzo szybki rozwój nauczania przez Internet miał miejsce w Stanach Zjednoczonych w latach 90 ubiegłego wieku.

W Europie pełna i masowa intensyfikacja działań zwianych z wykorzystaniem technik multimedialnych i Internetu w nauczaniu została zapoczątkowana w 2000 roku podczas szczytu państw Unii Europejskiej w Lizbonie tzw. Strategia Lizbońska. Podczas posiedzeń powstał postulat przemiany europejskiej gospodarki w najbardziej konkurencyjną na świecie do roku 2010 i oczywiste było to, że musi to być gospodarka elektroniczna i oparta na wiedzy. Warunkiem skutecznej realizacji postulatu i strategii gospodarki opartej na wiedzy jest kształcenie ustawiczne czyli ciągłe aktualizowanie posiadanej wiedzy lub nabywanie nowej. Proces ten dotyczy głównie osób dorosłych. W związku z tym poszukiwano narzędzi i metod, które by były najefektywniejsze dla tej grupy. Stwierdzono, że doskonałym medium do nauki w sposób mniej formalny niż to się dzieje w edukacji tradycyjnej jest Internet. Zaczęto więc promować Internet jako podstawowe narzędzie wykorzystywane do nauki przez całe życie i dla wszystkich, którzy chcą się uczyć. W formie praktycznej promocja tej formy pozyskiwania wiedzy powstała jako inicjatywa Unii Europejskiej pt. eLearning. Przyjęta przez Komisję Europejską 24 maja 2000 roku inicjatywa eLearning zakładała za główny cel m. in. rozpowszechnianie wykorzystania nowych technik multimedialnych i Internetu dla poprawy jakości kształcenia przez zwiększenie dostępności do usług i zasobów, ale także poprzez umacnianie kooperacji naukowej i zawodowej oraz ogólnie rozumianej pracy na odległość.

A u NAS...
E-learning (kształcenie na odległość przez internet) jest dość powszechnie stosowaną w świecie formą kształcenia na poziomie wyższym. W Wyższej Szkole Zarządzania Personelem (WSZP), wychodząc naprzeciw oczekiwaniom i aspiracjom studentów, jak i pozostając wierni tradycji implementowania nowych rozwiązań technicznych, mających na celu stałe podnoszenie jakości kształcenia została powołana Wirtualna Akademia Zarządzania Personelem (WAZP). WAZP jest wydzielonym pionem funkcjonalnym Wyższej Szkoły Zarządzania Personelem realizującym kształcenie w formie nauczania na odległość (tzw. Distance Learning) z wykorzystaniem technik IT i telekomunikacyjnych.

Wprowadzenie zdalnego nauczania do procesu kształcenia wyższego (studia pierwszego i drugiego stopnia) ma na celu zaspokojenie wyraźnie dostrzegalnej potrzeby stałego dokształcania ludzi, którzy z różnych względów — zawodowych, rodzinnych, zdrowotnych — nie mogą podjąć kształcenia na tradycyjnych studiach.

Przygotowana koncepcja metodyczna nauczania e-learning wychodzi naprzeciw rosnącym potrzebom osób, które pragną stale się rozwijać i zdobywać wykształcenie oraz nowe umiejętności. Rozwijająca się wraz z wiekiem aktywność umysłowa powoduje, iż dorosłe osoby korzystają ze swych wcześniejszych doświadczeń, mają bogatszy zasób słownictwa czynnego, posiadają wyrobione metody organizacji zdobywanej wiedzy oraz są bardziej wnikliwe. Wybierając studia w formule łączącej kształcenie tradycyjne ze zdalnym, studenci-słuchacze mają możliwość ciągłego doskonalenia i radzenia sobie w zmieniającej się rzeczywistości. Warto w tym miejscu wspomnieć, że studia prowadzone w formule e-learning stanowią jeden z etapów kształcenia ustawicznego (continuous learning), tak ważnego w rozwijającym się społeczeństwie informacyjnym. Spójny program zdalnego nauczania w aktualnie obowiązującej- interaktywnej formie, jest pomyślany tak, by — obok możliwości wyboru czasu i miejsca nauki — angażować uczestników w proces kształcenia. Podstawowym warunkiem, który musi być spełniony, by mogło dojść do nauczania, jest stworzenie takich możliwości, aby uczestniczący w zajęciach studenci mogli komunikować się ze sobą i innymi osobami (wykładowcami akademickimi, ekspertami z danych dziedzin itp.). Dlatego niezwykle ważne jest właściwe przygotowanie środowiska, w którym będzie realizowane nauczanie na odległość, tj. platformy zdalnego nauczania. Zarówno studenci, jak i wykładowcy akademiccy będą mieli do niej dostęp i nie będzie on wymagał wysokich nakładów technicznych (low-tech) ze strony korzystających z zajęć.

Istotnym i wyróżniającym WAZP od innych podmiotów oferujących studia przez Internet elementem jest możliwość udziału naszych studentów e-learningowych w tradycyjnych zajęciach, które odbywają się w czasie sobotnio - niedzielnych w siedzibie Uczelni. Każdy student może za pośrednictwem specjalnej aplikacji na e-platformie dokonać rezerwacji miejsca na wybranych przez siebie zajęciach, by w konsekwencji wziąć w nich udział. Niekiedy (a jest to spowodowane specyfiką niektórych zajęć) ilość miejsc jest ograniczona. Dzięki wdrożeniu w WAZP autorskiego i w pełni niezależnego systemu e-learningowego, łączącego w sobie elementy różnych form i trybów nauczania, otrzymaliśmy nowoczesne narzędzie, w którym zniwelowano wady e-learningu pierwszej generacji. 

ZA i PRZECIW...
Zalety E-learning to kształcenie wolne od ograniczeń związanych z miejscem nauczania, w większości przypadków także z czasem nauczania oraz jego tempem. Modele kształcenia i użyte narzędzia są dostosowane do realnych i aktualnych potrzeb indywidualnego odbiorcy (studenta-słuchacza), indywidualizują tempo uczenia się, oszczędzają czas i koszty podróży, a także koszty pobytu i zakwaterowania (w przypadku studentów-słuchaczy spoza Warszawy). Sam proces dydaktyczny przebiega w przyjaznych warunkach środowiskowych (zwykle w domu). Specjalnie przygotowane materiały dydaktyczne zapewniają wysoki poziom merytoryczny przekazywanych treści, a dedykowane do nich zadania i dyskusje grupowe rozwijają zainteresowania i motywację uczącego się.

Wady Studiowanie przez Internet wymaga odpowiedniego wyposażenia technicznego (komputer z dostępem do sieci), które bywa dość kosztowne, choć - na szczęście – coraz bardziej dostepne w środowiskach zainteresowanych podnoszeniem swoich kwalifikacji. Niezbędna jest także elementarna wiedza i znajomość obsługi komputera oraz odpowiedniego oprogramowania. Zdarza się również, że studenci-słuchacze narzekają na małą ilość kontaktów osobistych i niemożność uczestniczenia w życiu uczelni. Czasem w nieumiejętnie zorganizowanym wirtualnym środowisku problemy może sprawiać praca grupowa.